लमजुङ । समाजवाद उन्मुख बन्दै गएको लमजुङको पर्यटकीय स्मार्ट भिलेज घलेगाउँबासीले आफ्नै कोषबाट आफ्नै स्वास्थ्य विमा लागु गरेका छन् ।
सरकारले नागरिकलागि पाँच सदस्य बराबर एक लाख रुपियाँसम्मको स्वास्थ्य विमा उपलब्ध गराएपनि घलेगाउँबासीले आफ्नै छुट्टै स्वास्थ्य विमा लागु गरेका हुन् । पर्यटन ब्यवसायबाट सुखी गाउँ घोषणा गरेका स्थानीयले ब्यवसायिक पर्यटनको २५ वर्ष पुगेको उपलक्ष्यमा प्रति सदस्य तीन लाख रुपियाँसम्मको स्वास्थ्य विमा लागु गरेका हुन् ।
पर्यटन रजत वर्षको अबसरमा नेपाल सरकारका सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री पृथ्वीसुव्वा गुरुङबाट क्व्होँलासोथार गाउँपालिका–३ घलेगाउँका वडाअध्यक्ष आशवीर गुरुङलाई विमा परिचयपत्र हस्तान्तरण गरी कार्यक्रमको शुभारम्भ गर्नुभएको थियो ।
सरकारको स्वास्थ्य विमा झन्झटिलो भएको र चाहेको अस्पतालमा उपचार गराउन नसकिने भएकाले आफ्नो छुट्टै स्वास्थ्य विमा सञ्चालन गरिएको घलेगाउँ पर्यटन विकास समितिका अध्यक्ष प्रेम घलेले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार पर्यटन गतिविधिमा संलग्न भएका सबै घरपरिवारका सदस्यहरु विमामा सहभागी हुनेछन् ।
“सरकारको स्वास्थ्य विमामा सिमित रोगको उपचार हुन्छ । अस्पतालमा औषधी भनेको जस्तो पाइँदैन । राम्रो अस्पतालमा जान झन्झट हुन्छ”, घलेगाउँ पर्यटन विकास समितिका अध्यक्ष प्रेम घलेले भन्नुभयो, “आफ्नै विमा भएपछि आफुँले चाहेको अस्पतालमा पुगेर उपचार गर्न पाइयो । सरकारीमा चित्त नबुझे नीजिमा पनि जान पाइयो ।”
विमामा जुनसुकै रोगको पनि उपचार गराउँदा बढीमा तीनलाख रुपैयासम्मको उपचार गर्न सकिने घलेले बताउनुभयो । विमा कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउन मासिक एकसय रुपैयाँ विमा कोषमा बचत गर्नुपर्ने नियम राखिएको छ । थप एकसय रुपियाँ पर्यटन समितिले राखिदिने ब्यवस्था गरिएको छ ।
“पहिला पहिला रोग लाग्यो भने घरमै औषधीमुलो गरेर बस्नुपथ्र्यो । अस्पताल जानुपर्यो भने साहु जिम्मलसँग ऋण लिनुपर्ने बाध्यता थियो”, वडाअध्यक्ष आशवीर घलेले भन्नुभयो, “गाउँको विमा लागु भएपछि स्वास्थ्यको चिन्ता भएन । गाउँमै सहकारी छ, ऋणको लागि पनि समस्या हुँदैन ।”
२५ वर्षको घलेगाउँको पर्यटन यात्राले घलेगाउँको स्वरुप मात्र फेरिको छैन, गाउँलेको जीवनस्तर पनि फेरिएको छ । गाउँमै बसेर बर्षमा छ÷सात लाख कमाउने भएका छन् । समुद्री सतहदेखि दुइ हजार एकसय ७० मिटर उचाइमा रहेको क्व्होलासोंथर गाउँपालिका–३ मा अबस्थित घलेगाउँमा एक सय ३० घर छन् । विक समुदायले सञ्चालन गरेको दुईसहित अहिले ४६ घरमा होमस्टे छ । पाँचवटा होटल सञ्चालनमा छन् । अमेरिका, बेलायत गएकासमेत घलेगाउँ आएर होमस्टे चलाउन थालेका छन् ।
घलेगाउँमा यो अवधिमा करिब तीन लाख पर्यटकले बास बसेका छन् । गाउँ मात्रै घुमेर फर्कनेको संख्या छ लाखको हाराहारीमा छ । पर्यटन समितिका सविच उमलबहादुर विकका अनुसार अन्य घरका बासिन्दाले पर्यटकलक्षित व्यापार व्यवसाय गरेका छन् । भेडाको ऊन, निगालोको चोया, अल्लोबाट हस्तकलाका सामग्री तयार पार्छन् ।
